Prawo

Wypłaty dla autorów i wydawców za wypożyczenia książek: wskaźnik dofinansowania wzrósł z 5% do 10%

Opublikowano Obowiązuje od Redakcja PrawoPro

Od 10 listopada obowiązuje nowy wskaźnik dofinansowania wypłat za użyczanie książek przez biblioteki publiczne. Dla autorów, tłumaczy, współtwórców i wydawców nadal liczą się zgłoszone utwory oraz dane o wypożyczeniach.

Źródło pierwotnedziennikustaw.gov.pl

Od 10 listopada 2026 r. roczne dofinansowanie wypłat dla twórców i wydawców za użyczanie książek przez biblioteki publiczne oblicza się według stawki 10% wartości zakupów materiałów bibliotecznych z poprzedniego roku. Dotychczas wskaźnik wynosił 5%. Ustawa wyznacza też roczne limity dofinansowania, od których zależy ostateczna wysokość puli. Art. 1 nowelizacji · Poprzednie brzmienie art. 35¹ ust. 7

Co się zmieniło

Minister kultury przekazuje pieniądze z Funduszu Promocji Kultury organizacji zbiorowego zarządzania, która rozdziela i wypłaca wynagrodzenia. Po potrąceniu kosztów ustalenia i wypłaty wynagrodzeń organizacja dzieli pulę w proporcji 75% dla twórców, tłumaczy i uprawnionych współtwórców oraz 25% dla wydawców. Na kwotę przypadającą danej osobie lub wydawcy wpływa m.in. liczba użyczeń zgłoszonych utworów w poprzednim roku. Art. 1 pkt 1 nowelizacji · Art. 35¹ ust. 1 i art. 35² ust. 4 ustawy o prawie autorskim

Ustawa ustala maksymalną kwotę dofinansowania na lata 2026–2035 na 124 336 000 zł. Limit na 2026 r. wynosi 11 096 000 zł, a na 2027 r. 11 384 000 zł. Jeśli wyliczenie na podstawie zakupów bibliotek da kwotę wyższą od rocznego limitu, dofinansowanie zostanie obniżone do tego limitu. Art. 1 pkt 2 nowelizacji

Kogo to dotyczy

System obejmuje użyczanie przez biblioteki publiczne drukowanych egzemplarzy utworów słownych, które powstały lub zostały opublikowane po polsku. Uprawnieni to:

  • autorzy utworów słownych, które powstały i zostały opublikowane po polsku,
  • tłumacze na polski utworów słownych, które powstały w innym języku i zostały opublikowane po polsku,
  • współtwórcy utworów słownych, które powstały i zostały opublikowane po polsku, których wkład ma postać utworu plastycznego lub fotograficznego,
  • wydawcy utworów słownych opublikowanych po polsku.

Do rozliczenia nie wlicza się użyczeń do korzystania wyłącznie na miejscu w bibliotece ani użyczeń dokonywanych przez Bibliotekę Narodową. Art. 28 ust. 4–7 ustawy o prawie autorskim

Co zrobić

  1. Jeśli składałeś już oświadczenie o woli otrzymywania wynagrodzenia, sprawdź, które tytuły w nim ująłeś. Oświadczenie działa także w kolejnych latach, dopóki go nie cofniesz. Art. 35² ust. 1–2
  2. Oświadczenie przygotuj w formie pisemnej. Podaj m.in. tytuł, wydawcę, rok wydania i numer rachunku bankowego. Wydawca podaje też ISBN. Zakres danych w § 5 rozporządzenia · Platforma PLR
  3. Złóż oświadczenie w organizacji wyznaczonej do wypłat. W latach 2026–2030 jest nią Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska. Oświadczenie wywoła skutek w danym roku, jeśli złożysz je do 31 sierpnia tego roku. Art. 35² ust. 2 · Wyznaczenie organizacji przez ministra

Podstawa prawna

Ustawa z 18 września 2026 r. zmieniająca przepisy o prawie autorskim i wynagrodzeniu za użyczanie, Dz.U. z 2026 r. poz. 1477, art. 1–3. Ogłoszono ją 9 listopada 2026 r. Zgodnie z art. 3 weszła w życie następnego dnia. Art. 2 uchyla przepisy o dotychczasowych limitach i mechanizmie ich stosowania zawarte w art. 5 ust. 1a–3 ustawy nowelizującej z 2015 r.

Warunki wypłat określają art. 28 ust. 4–7 i art. 35¹–35³ ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Źródła pierwotne

Inne aktualności z kategorii

← Wszystkie artykuły

Bezpłatne zapytanie · Zweryfikowane

Potrzebujesz prawnika?

1+ Kancelarii i Notariuszy· gotowych podjąć Twoją sprawę

Porównaj po specjalizacji, mieście i ocenach. Skontaktuj się bezpośrednio.

Znajdź kancelarię